Ladik halılarının yıkanmasında ki en büyük sorun yıkama esnasında renklerin birbirine karıştırılmasıdır. . Bu tür halıların yıkanması mutlak suretle tek tek yapılmalıdır. Ladik halı yıkamada kaba kir ve tozlardan arındırılmış halı ıslatılır ıslatılmaz hiç vakit kaybetmeden fırçalama işlemine geçilir. Fırçalama işlemi sonrası yine hızlı ve seri bir şekilde gelberi ile durulama yapılır. Halı uzun tüylü ise halı şampuanının tüy dip ve hav aralarına nüfuz etmesi için tek yönlü gelberiden önce ileri geri gelberi uygulamasıda yapılabilir. Kullanılan şampuanın bu halıların niteliklerine uygun olmasıda önemlidir.

Ayrıca bu tür halıların yıkanmasında halı şampuanı karışımlı suyun içine şampuan ile uyumlu aktif klor atılması parlaklık ve hijyen sağlamada etkilidir. Gelberi ve durulama sonrası hiç vakit kaybetmeden yıkanan halı sıkma işlemine alınır. Sıkma esnasında kullanılarn boyanın akma ihtimalinden dolayı yine tek başına sıkılır. Sıkma kazanından alınan halı hemen açılır ve askıya yerleştirilir. Ladik halılarının yıkama işlemlerini yapan personellerimiz tecrübeli olduğundan hiç bir problemle karşılaşmamaktayız. Bu halıları temiz yıkamak kadar problemsiz yıkamakta önemlidir.

 

 

 

 

 

 

           EL HALICILIĞINDA KULLANILAN İPLİKLERİN ÖZELLİKLERİ

 

Atkı ipliği: Kullanılan atkı ipliğinin numarası 2,5 Nm’dir. Nm = L/G formülünden yola çıkarsak 1 gram atkı ipliği 2,5 metre uzunluğundadır. Anlaşıldığı üzere kullanılan iplik çok kalındır. Zaten halıcılıkta kullanıldığı için öyle olması gerekir. İplik, kalın olduğundan ince elyaf içermesi bir anlamda israf olacağından kalın elyaf ile üretilen iplik kullanılır. Şayet ince elyaf içerse idi ,maliyetin artması kaçınılmaz olurdu.

 

Atkı ipliği % 100 yün elyafından üretilir. İpliğin % 40’ı Yeni Zelanda yün elyafından, % 40’ı Karaman besi yününden, % 20’si de Merinos yününden oluşmaktadır. Görüldüğü üzere atkı ipliği tek çeşit yünden yapılmayıp çeşitli yünlerin harmanlanıp karıştırılmasından yapılmıştır. Bu, pek dezavantaj sayılmaz. Şu açıdan bakacak olursak; Yeni Zelanda, Karaman Besi ve Merinos yünlerinin özelliklerini taşıyacak tek bir yünün sahip olduğu avantajlar ,dezavantajlardan daha fazla olacaktır.

Atkı iplikleri genellikle Isparta Sümerbank Tekstil fabrikasından satın alınmaktadır. Boyasız halde alınan iplikler daha sonra boyatılmak üzere Uşak’ta bulunan iplik boyahanelerine gönderilir.

 

Çözgü İpliği: Çözgü iplikleri % 100 pamuk olup, Rotor iplikçiliği ile üretilir. Bu iplikler 10 Ne numaraya sahiptir. Atkıda olduğu gibi çözgülerde kalındır. Ancak yinede atkıya göre ince sayılırlar.

 

Çözgü iplikleri halıda taban oluşturmakta halının ön ve arka yüzünde beliren atkı ipliklerinin tutunma noktası olmaktadırlar. Hiçbir şekilde desen kısmında görünmeyen çözgü sadece püskül oluşturmak için halının her iki eninde belirir.

 

Çözgü uzunluğu halı boyu esas alınarak ve belli toleranslar bırakılarak ayarlanır. İplikler yan yana aralık bırakılmayacak şekilde dokuma tezgahına yerleştirilir. Çözgü eni aynı zamanda halı eni olacaktır. Makine Dokumacılığında olduğu gibi bir hazırlık kısmı söz konusu değildir. Çözgü iplikleri ne levendlere sarılır ne de makinanın sürtünmesine dayanması için ( el halıcılığında makine yoktur) haşıllama gereklidir. Hiçbir işlem görmemiş eğirme makinasından direkt olarak çıkan iplik yeterlidir.

 

 

ÇEKİM İŞLEMİ

 

İplik , boyanması sırasında ve sonraki bitim işlemlerinde çekime uğrar. Bu çekim dokumada kullanılacak ipliği ve özellikle el ile dokunan halının tüketiciye sunulup ta kullanıma başlamasından sonraki dönemlerde halının çabuk deforme olmasına sebep olur. Halı enden ve boydan çekime uğrar ki bu da hiç istenmeyen bir olaydır.

 

El halıcılığına büyük zarar veren yün ipliklerinin çekmesini önlemek için yapılan işlem çok basittir. İplikler boyandıktan sonra gergin hale sıcak suda yıkamaya bırakılır. Yıkama banyosuna gerek görüldüğü takdirde sıvı sabun konulabilir. Bu işlem yün ipliklerini sıcak su ile birlikte gevşettiği gibi sabunun kayganlaştırma özelliği sayesinde ipliği oluşturan elyafın daha rahat hareket etmesini sağlamaktadır. Bu işlemi yaparken ipliğin bükümünü bozarak açılması istenmez. Bu yüzden işlem çok dikkatli yapılmalıdır.

 

Bir de sadece Milas halısına uygulanan bir işlem vardır. Halının çekmesini önlemek için tahta zemin üzerine tersten serilen halı, boyuna iki taraftan çivilenir ve apre maddesi verilir. Birkaç gün böyle bırakılır.

 

 

 

RENKLENDİRME
Lâdik halıları kendine ait 13 renk harmonisi çerçevesinde yalnız bu renklerle yapılır. Renklerin nasıl seçildiği ve daha da önemlisine 13 renge neden bağlı kalındığı bilinmemektedir. İlgi çekici bir başka yön ise bu renklerin hangi kıstaslara bakılarak seçildiğidir.Bu konu , bir o kadar da araştırma konusu olabilecek niteliktedir. Renk konusunda bir çok betimleme yapılabilir. Ama konu itibarı ile buna gerek duyulmamaktadır. Lâdik halısında şu renkler kullanılmaktadır.

Kullanılan desen aralığına göre siyah, kırmızı, koyu yeşil, koyu mavi, kahverengi ve bej renkleri halının görünümüne hakimdir. Geriye kalan beyaz, koyu pembe, açık pembe, açık yeşil, açık mavi ve sarı ise isteğe göre dizayn edilen Lâdik halılarının renk kategorileri arasına girerler.

 

 

DESENLENDİRME
Lâdik halıları diye bilinen ve el tezgahında yapılan halıların önemli aşamalarından biri de desenlendirmedir. El halıcılığının tarihçesinin eskilere dayanması gibi halı desenleri de o zamanlarda İRAN, IRAK’ta kullanılan desenlerle aynıdır. Bu de demek oluyor ki, desenler ortadoğu desenleridir ve İç Anadolu yöresine ait değildir. Belirtmeden geçemeyeceğimiz bir etkileşimin olduğu bir gerçektir. Osmanlı İmparatorluğunun İran ve Irak’da yüzyıllarca hakimiyet sürdürmesi sebebiyle oradaki halkın kültür, dil, gelenek, adet ve an'ane lerini etkilemesi düşünüldüğünde onlara ait olduğunu zannettiğimiz desenlerin Anadolu’ya ait olması olasılığı küçümsenmeyecek bir gerçektir. Uygulanacak desene göre Lâdik halılarında kesin olan 40x50 sıklık uygulanır. 40x50 sıklığın anlamı, desimetrekarede enine 40 ilmek ve desimetrekarede boyuna 50 sıra olmasıdır. Desen, bu sıklığı uygun ölçüde gücü tellerine çözgü iplikleri yerleştirilerek uygulanır. Doku yapısında 10 cm2’ye yaklaşık 2000 ilmek oturmalıdır. Bu demek oluyor ki, metrekareye 2.000.000 ilmek tekabül eder.

 

El halılarında desen, ilk bakışta renk ile birlikte göze çarpan en önemli unsurdur. Halıyı iyi veya kötü göstermesi, otantik ya da çağdaş görünmesi buna bağlıdır. Desen halının fiyatını da artırır.

 

 

ÜRETİM AŞAMASI
Bir el halısı yaklaşık 1.5 ayda tamamlanır. Halılar boy uzunluğuna bağlı olarak bir, üç, ya da beş işçi tarafından dokunur. Örnek verecek olursak 1mt*4mt uzunluğunda ve enine dokunan bir yolluk 5 işçi tarafından, 2 mt. 50 cm’ye 1.60 cm ve 3,15*2,15 metre halılar 3 işçi tarafından, 3*4,5 mt halılarda beş işçi tarafından dokunur. Tezgaha paralel şekilde ve yan yana dizilen işçiler aslen aynı görevi yaparlar. Her işçi 100-110 cm’lik bölümde çalışır. Önceden hazırlanan çözgü iplikleri el tezgahına yerleştirilir. İşçi atkı ipliğini mil vasıtası ile çözgü iplikleri arasından- bunu yaparken desene ve sıklığa sadık kalır-geçirerek işlemi tamamlar.

 

Önemli kısımlardan biri olan yün ipliklerinin tüylendirilmesi “tefe” adı verilen demir ızgaralı küçük bir aletle yapılır. İşçinin deseni eksiksiz uygulaması için desen raporları ayrıca oturma kısımlarında tefe, halı üstünde ilk kırkımın yapılması için makasta yer almaktadır.

 

 

Dokunan kısım alta sarılır, böylece işçinin kolay çalışması sağlanır. Başta da bahsettiğimiz gibi el halısı ortalama 45 günde tamamlanır. Günümüzde makine halıcılığını düşünürsek uzun süre, dikkat ve zahmet gerektiren bu iş , koruma altına alınmalı ve desteklenmelidir.
Çünkü onca emeğe rağmen tatmin edici gelire ulaşamamaktadır.

 

 

YIKAMA:
Halının yıkanması, genel kalitenin iyileştirilmesi için yapılan işlemlerden (bir önceki konuda bahsetmiştik) hemen sonra uygulanır. Her ilacın halı ile muamelesinden sonra da ilgili ilacın uzaklaştırılması sebebiyle de yıkanır. İlaç alma olarak da bilinen bu tür yıkama işleminde; halı düz bir zemine yatırılır. Bu arada halının altından delikli yüzey arasından su verilir. Halıdan ayrılan ve suya karışan ilaç, sıyırma demirleri vasıtasıyla iyice uzaklaştırılır. İşlem her ilacın uygulaması bittikten sonra her seferinde tekrarlanır. Eğer bu yıkama işlemi yapılmasaydı, apre işlemlerinde de belirttiğimiz gibi bir kimyasalın etkisi diğer kimyasalın etkisini minimuma indireceği gibi ikisi bir arada halıya büyük zararlar da verebilirler.

 

Halının bu şekilde 5-6 kez yıkanması renkli yün ipliklerinin renk salması durumu da kontrol altına alınmış olur. Sürekli yıkanan mamul salabileceği kadar renk salar ve daha sonraları hiçbir şekilde renk solması görülmez.

 

 

 

        El dokuma halılarının kalitesini ipliklerinin cinsi ,düğüm sıklığı ve boyası belirler.El dokuma halılarında kullanılan boya suyla temas ettiğinde çözülebilir.Dokuma halılarda iki türlü boya kullanılmaktadır.Kök boyası ve kimyasal boyalar.Kök boyası kimyasal boyalara göre daha canlı görünen bir boyadır,daha parlak bir görünum verir.Her iki boyanın da kullanıldiği el dokuma halıların yıkanması işleminde tecrubeli olunmazsa geri dönuşumu olmayan problemler çıkabilir.Bu sebeple el dokuma halılarınızı kesinlikle profosyonel halı yıkama firmalarına yıkatmanizi tavsiye ediyoruz.El dokuma halılarının boyası yıkama işlemi esnasında birbirine karışırsa veya solarsa çaresi yoktur.
       Halılarınızı yıkatacağınız firma bu garantiyi size vermelidir.Biz detay halı yıkama olarak bu garantiyi veriyoruz.Ayrıca bu halıları evinizde silmekte oldukça risklidir.Yıkamak için aldığımız daha önçeden boyası karışmiş veya solmuş halıların yüzde ellisi profosyonel olmayan halı yıkamalarda olmuşsa yüzde elliside evlerde yanlış veya bilinçsiz temizleme esnasın da bozulmuş olduğunu görmekteyiz.Oldukca büyük paralara aldığınız veya senelerce sakladığınız el dokuma halınızı temizletirken,iyi temizlenmediği bir yana halınızdan da olabilirsiniz.Halılarınızı bize yıkatmasanızda bilgi almak için bizi arayabilirsiniz.
           
EL DOKUMA HALISI YIKAMA İŞLEMİ
 
       Bu halıları kesinlikle tek tek yıkıyoruz.Yün halılar diğer halılara nazaran daha kalın halılardır ve daha çok toz,kir ve halı akarı barındırırlar.Önçelikle kaba kir ve tozlarından arındırdiğimiz halıları otomatık makinemizde yıkadıktan sonra hemen sıkma makinesinde sıkıyoruz. El dokuma halılarının yıkama işlemlerini yapan personellerimiz tecrubeli olduğundan hiç bir problemle karşılaşmamaktayız.  Bu halıları temiz yıkamak kadar problemsiz yıkamakta gerekmektedir

EL DOKUMA HALILARIN EVDE TEMİZLİĞİ İÇİN ÖNERİLER
Dokuma halıların üzun ömürlü ve parlak görünumlu olabilmesi için periyodik bakimlarının yapılması gerekir.
Haftada 1 vaya 2 kez tüylerinin yatık yönüne doğru elektrik süpürkesiyle süpürülmalidir.
Rutubet ve nemden uzak tutmak gerekir.
Nem almış ise mutlaka havalandırılmalıdır.
Sacakları çamaşır suyu gibi maddelerle beyazlatılmamalı,tarak ve benzeri aletlerle taranmamalıdır.Çamaşır suyu saçakları dökebilir.
El dokuma halılar kesinlikle silkelenmemeli çünkü esneme yapabilirler.
Kurutemizlemeye verilmemeli.

Milas halılarının yıkanmasında ki en büyük sorun yıkama

esnasında renklerin birbirine karıştırılmasıdır. devamı

 

 

 

 

 

Yörük halılarının yıkanmasında ki en büyük sorun yıkama esnasında renklerin birbirine karıştırılmasıdır. . Bu tür halıların yıkanması mutlak suretle tek tek yapılmalıdır. Yörük halı yıkamada kaba kir ve tozlardan arındırılmış halı ıslatılır ıslatılmaz hiç vakit kaybetmeden fırçalama işlemine geçilir. Fırçalama işlemi sonrası yine hızlı ve seri bir şekilde gelberi ile durulama yapılır. Halı uzun tüylü ise halı şampuanının tüy dip ve hav aralarına nüfuz etmesi için tek yönlü gelberiden önce ileri geri gelberi uygulamasıda yapılabilir. Kullanılan şampuanın bu halıların niteliklerine uygun olmasıda önemlidir.

Yörük halısı yıkama işlemleri nasıl yapılır. devamı